Acțiune! Livrare gratuita doar pana la sfarsitul lunii!
Kérdése van? 031 22 07 777
dwuletnia, mrozoodporna roślina należąca do rodziny selerowatych (Apiaceae).
Rodzimy obszar jej występowania to Europa i część Azji (Turcja, Kaukaz i Syberia Zachodnia)
W Polsce bywa uznawana za gatunek rodzimy, rośnie dziko i jest bardzo pospolita na całym niżu i w niższych położeniach górskich, jej odmiana jest także uprawiana jako warzywo.
W pierwszym roku wytwarza rozetę wyprostowanych liści o wys. ok. 40 cm., w drugim roku wytwarza łodygi z kwiatami o żółtozielonej barwie i o wys. do 150 cm.
Kwitnie od lipca do września.
Korzeń przypomina pietruszkę i może osiagać do 35 cm, ma biały, silnie pachnący, słodki miąższ.
Pasternak jest rośliną światłolubną, ciepłolubną i azotolubną, wymaga gleb przepuszczalnych i żyznych.
Uprawiany był już przez starożytnych Greków i Rzymian. Na ucztach Rzymian podawany był przed innymi potrawami, w celu pobudzenia apetytu.
Rzymianie wytwarzali też specjalne wino pasternakowe, olejki oraz soki i syropy z ziela i maści z pasternaku zmieszanego z oliwą lub miodem.
Ma smak podobny do pietruszki, jest od niej jednak bardziej słodki, z tego też powodu był dawniej używany do słodzenia.
Pasternak był bardzo ceniony, a cesarz Tyberiusz przyjął część daniny zapłaconej Rzymowi przez Niemcy w postaci pasternaka.
W Europie warzywo było wykorzystywane jako źródło cukru, zanim pojawiły się cukry trzcinowe i buraczane.
W czasach rzymskich uważano, że pasternak jest afrodyzjakiem.
Pasternak jest zwykle gotowany, ale można go również jeść na surowo. Ma bardzo słodki smak jak marchewka. Jest bogaty w witaminy i minerały, zwłaszcza potas.
W porównaniu z marchewką pasternak ma czterokrotnie większą zawartość błonnika, potasu, białka i witaminy C.
Nie ma tak specyficznego i silnego aromatu, jak pietruszka, dzięki czemu może być używany nie tylko jako przyprawa, ale jako samodzielne danie.
Można z niego gotować zupę, starty lub posiekany używać jako surówkę, jako pure zamiast ziemniaków, smażyć z innymi warzywami, robić z niego chipsy.
Gotowany korzeń używa się do gulaszu i potrawek.
Ze startych korzeni można wykonywać placki w taki sam sposób, jak placki ziemniaczane.
Karmelizowany pasternak można podawać jako deser.
Można z nich zrobić wino o smaku podobnym do madery.
Również młode liście są jadalne i można ich używać w zastępstwie zielonej pietruszki, a nasion można używać jako przyprawy.
Roślina lecznicza: surowcem zielarskim jest korzeń pasternaku – Radix Pastinacae i owoc – Fructus Pastinacae. Wytwarza się z niego olejek pasternakowy – Oleum pastinacae. Zawiera furanokumaryny (izopimpinelina, sfondyna, bergapten, imperatoryna), flawonoidy (izoramnatyna, izokwertycyna, rutyna) oraz olejki eteryczne. Wykazuje działanie uspokajające, moczopędne, pobudza trawienie i reguluje krążenie. Używany jest pomocniczo w leczeniu chorób kobiecych.
Dioscorides stosował go jako środek moczopędny.
Pasternak był również używany w medycynie starożytnej jako środek pobudzający aktywność seksualną, zwiększający apetyt, przy omamach, jako środek przeciwbólowy na kolki nerkowe, wątrobowe i żołądkowe, jako środek przeciwkaszlowy oraz do zmiękczania i oddzielania flegmy.
W medycynie ludowej napar i wywar z korzeni pito podczas kaszlu w celu zmiękczenia i oddzielenia flegmy, a także stosowano w przypadku obrzęku i jako środek przeciwbólowy.
Wodny napar z korzeni pasternaku z cukrem służy do pobudzenia apetytu oraz jako tonik podczas rehabilitacji po ciężkich chorobach.
Zawiera przeciwutleniacze które mogą mieć właściwości przeciwnowotworowe, przeciwzapalne i przeciwgrzybicze.
Wysoka zawartość błonnika w pasternaku może pomóc w zapobieganiu zaparciom i obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi.
Właściwości lecznicze i dietetyczne pasternaku są uznawane przez lekarzy.
Stwierdzono, że poprawia trawienie, wzmacnia ściany naczyń włosowatych, działa przeciwbólowo, wykrztuśnie i tonizująco.
We współczesnej medycynie pasternak stosuje się w leczeniu i profilaktyce chorób układu krążenia.
